Lennart Hofman, correspondent vergeten oorlogen, vertelt ons over zijn werk en levensomstandigheden in oorlogsgebieden. Daarnaast doet hij ook een boekje open over misstanden in de journalistiek en waarom de oorlogsjournalist een bedreigd diersoort wordt. In het afsluitende deel spraken we over de huidige stand en toekomst van de oorlogsjournalistiek.

N20 – Hoe staat het met het huidige stand van journalistiek volgens jou?

Lennart – Veel ten goede en veel ten slechte. Goede is dat het goedkoper is, steeds meer mensen spreken engels en je hebt het internet waardoor je heel makkelijk contacten kan vinden. Dat is goed. Wat minder is dat er heel weinig geld is. Ik maak me wel een beetje zorgen over de toekomst van de oorlogsjournalistiek. Het freelancen is bijna niet te doen. Meeste Nederlandse journalisten die in steeds andere gebieden werken zijn vaak vaste journalist of ze vragen steeds fondsen aan en gaan dan een grote trip doen. Marja dat hele fondsen aanvragen, dat is geen doen. Het kost hartstikke veel tijd, je moet de hele tijd wachten en vaak word je afgewezen en dat duurt maanden. Zo was er nu een deadline op vijf januari, het kwam nu toevallig goed uit want ik was net klaar met mijn artikelen. Maar normaal, als ik die zou missen zou ik een maand moeten wachten voor dat er überhaupt weer een deadline komt en dan moet je nog een maand wachten of je hoort of dat je het hebt. Dan ben je twee maanden verder en ben je alweer failliet. Er zit zo een druk achter en die druk is gevaarlijk want dan ga je meer risico’s nemen. Als je meer risico’s gaat nemen wordt het gevaarlijk. Je ziet niet veel mensen van mijn leeftijd die oorlogsjournalistiek doen. Ik snap het ook wel, ik denk dat ik ook over een paar jaar op hou en ik weet ook niet of ik verder wil in de journalistiek. Denk het niet. Over vier jaar heb ik het wel een beetje gezien, ik heb dan de conflicten aangeduid die ik wilde. En dan hou ik ermee op en zoek ik maar een echte baan. Als ik op kantoor ga zitten en mijn stukken schrijf zonder risico, verdien ik tien keer zo veel geld.

N20 – Je wil over naar het gewone nieuws?

Lennart – Nee, geen nieuws. Dat vind ik te saai. Dat is het nadeel, als je eenmaal in oorlog bent gegaan wil je nooit meer iets anders. Omdat het gewoon leuk en interessant is. Alleen als ik normaal mijn huur moet betalen en een gezinnetje heb, ga ik niet meer die risico’s nemen. Ten eerste als er iets gebeurt als je kinderen hebt, is het dan een te grote risico. Ten tweede, je verdient gewoon niet genoeg geld om rond te komen. Dus dan hou ik ermee op en dan moeten andere mensen het maar doen. Maar ik denk niet dat ze het gaan doen. Dat vind ik wel een groot probleem binnen het journalistiek. Het stopt gewoon omdat het puur vrijwillig is. Ik hoor mensen wel klagen over oorlogsjournalisten dat te snel naar een gebied of te kort gaan. Ik vind dan doe het lekker dan zelf. De enige reden dat ik het doe is omdat niemand anders het doet, omdat ze geen geld hebben en het gewoon gevaarlijk is.

N20 – Dus je werk berust op het ideologie dat iemand het moet doen?

Lennart – Ja, ik heb dit nooit gestudeerd. Ik heb gewoon mystiek gestudeerd en islam. Het was ook nooit mijn intentie om dit te gaan doen. Maar omdat niemand anders het doet ben ik het maar gaan doen. En ik kap er ook mee over drie of vier jaar. Dan ben ik het ook helemaal zat. Dan zit je er weer en word je gebombardeerd en zit je weer met mensen die dood gaan. Dan ga je wel twijfelen over of het dit wel waard is. Maar als het verhaal dan af is en ik later terugdenk aan die mensen, dan ben ik weer blij dat ik dit kan doen en wil ik iets anders. Het is een baan van uitersten, raar werk.

N20 – Dat is het menselijke kant. Jij kan eruit stappen

Lennart – Ik wil het ook gewoon niet te lang doen. Je denkt er ook altijd aan. Het is heeft best een impact op je. Nu is het nog best wel leuk en ik ben nog jong.

N20 – Hoe oud ben je precies?

Lennart – Dertig. Maar het is beetje zorgelijk, want het vak sterft uit. Het is al uitgestorven. Ik zou het eigenlijk al niet moeten doen. Het is dat ik nog met Zweden wat meer geld ermee verdien. Maar nog steeds niet veel. Er zijn niet veel mensen meer die het doen en nieuwe kunnen ook nooit echt inspringen. Je moet al met heel veel eigen geld naar Syrië gaan zonder ervaring. Je kunt wel zo een veiligheidscursus doen. maar die zijn onzinnig en ze kosten achthonderd euro. Dan ben je al je geld kwijt. Dat moet je nooit doen want dan ben je gewoon een hele slechte ondernemer. Als je al je geld investeert in een veiligheidscursus.

N20 – Kan je uit ervaring leren en uit gesprekken met mensen die ervaring hebben?

Lennart – Je moet opzich wel zo een cursus hebben. Dat is ook wel goed. maar achthonderd euro, daarvoor moet je ruim een maand of twee werken. Je moet gewoon zorgen dat je al je geld bij jezelf houdt om überhaupt rond te komen. Dan hoor ik nog wel eens mensen zeggen dat het onverantwoord is dat mensen geen veiligheidscursus of kogelvrij vest hebben. Die mensen hebben geen idee. Ten eerste heb je een kogelvrij vest niet echt nodig. Je zit niet altijd onder vuur. Zo heb ik nog nooit onder vuur gelegen. ben wel eens gebombardeerd door vliegtuigen. Maar dan heb je ook niet zo veel meer aan zo een vest.

N20 – Je werkt als freelancer met als vaste afnemer De Correspondent. Maar wat zijn nou de voor en nadelen van freelancer zijn?

Lennart – Dat ik vrij ben in mijn onderwerp keuzes, Ik kan nu doen wat ik echt wil. Als ik wel eens stukken zie bij NOS of RTL, zijn die soms echt heel erg slecht bij oorlogen. Dan staan ze aan de rand en roepen ze: “We zien nu een bom vallen.” Maar dat kan iedere journalist doen. Als je beetje de diepte in wil gaan, gaat dat niet. Zo heb ik bijvoorbeeld een stuk op RTL gezien over de Yezidi’s. Ik ben de naam van de verslaggever even kwijt. Maar die doet ook vaak stukken over Noorwegen. De verslagen zijn leuk, maar die zegt dat de Yezidi’s een rare sekte is die als duivelsaanbieders worden weggezet. Dan zegt ‘ie dat het een heel bijzondere tempel is. En dat is het dan. Als hij even iets meer zijn best gedaan had, dan had hij geweten dat dit veel interessanter kan. Ik zou er nooit in willen werken. Met De Correspondent kan ik de diepte ingaan en ze laten je ook vrij. Ik kan daar het beste maken wat ik kan. Ik heb ook voor GDP gewerkt, maar daar moest ik over een raar Irakees supermarkt en dat soort onderwerpen schrijven. Maar ik schrijf absoluut niet voor een breed publiek. Omdat heel veel mensen niet geïnteresseerd zijn in het buitenland.

N20 – Dat blijft inderdaad de eigen keuze van de lezers.

Lennart – Ik ga niet even schrijven voor een breed publiek. want dan moet ik altijd die link met Nederland leggen. Met Marco Borsato en dat asielzoekers ook de pindakaas in Nederland missen. Ja, als mensen dat willen horen is prima, maar dat ga ik niet doen. Ik ga niet mijn tijd ermee verdoen. Ik schrijf echt voor een een publiek wat al geïnteresseerd is en over onderwerpen die ik zelf interessant vind. En dat kan bij De Correspondent. Dus dat past precies in waarom ik het doen. En ik verdien er ook nog best wel goed en ze hebben ook met veiligheid goed geregeld. Ze zorgen dat ik in contact kan blijven, alles gaat via hun. Dat is gewoon heel goed. Verzekering regel ik zelf omdat dat gewoon goedkoper is. Die zou ik kunnen declareren maar daar hebben we het nog nooit over gehad.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *